Self-Reflection Before Olympic Dreams:ऑलिम्पिक स्वप्नांपूर्वी आत्मपरीक्षण हवे!

भारतातील राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतील कामगिरी उत्साहवर्धक असली तरी, यशाच्या मागे किती काळ समाधान मानायचे, यावर विचार करण्याची वेळ आली आहे. स्कॉटलंडच्या ग्लासगोमध्ये झालेल्या २३ व्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारतीय संघाने चांगली कामगिरी केली. तथापि, या यशाचे महत्त्व पुढील आशियाई आणि ऑलिम्पिक स्पर्धांच्या संदर्भात किती आहे, याबाबत शंका आहे. सरकार आणि खेळाडूंच्या मेहनतीचे कौतुक केले तरी, राष्ट्रकुल स्पर्धेचे जागतिक महत्त्व किती आहे, हा प्रश्न उपस्थित होतो. ग्लासगो स्पर्धेत भारताने व्यवस्थापकीय आणि आयोजनाच्या बाबतीत लक्ष केंद्रित केले, कारण २०३० मध्ये अहमदाबादमध्ये राष्ट्रकुल स्पर्धा होणार आहे. यामुळे व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने भारताने योग्य तयारी केली आहे. तथापि, मैदानावरची कामगिरी देखील तितकीच महत्त्वाची आहे. आर्थिक कारणांमुळे यजमानांनी खेळांची संख्या कमी केली, ज्यामुळे भारताला वगळलेल्या खेळांमुळे मोठा फटका बसला. बर्मिंगहॅमच्या २०२२ च्या स्पर्धेत भारताने ६१ पदकांपैकी २५ पदके वगळलेल्या खेळांत मिळवली होती. तरीही, भारताने मर्यादित खेळाडूंसह स्पर्धेत भाग घेतला. जिम्नॅस्टिक्स, सायकलिंग आणि लॉन बॉल्समध्ये भारताला यश मिळवता आले नाही, पण ॲथलेटिक्स, बॉक्सिंग, ज्युडो आणि वेटलिफ्टिंगमध्ये पदकांची संख्या वाढवली. भारताने पदक तालिकेत चौथे स्थान मिळवले, हे कौतुकास्पद आहे.

भारतातील क्रीडा संस्कृतीत बदल होत आहेत, आणि जागतिक क्रीडा नकाशावर महासत्ता बनण्याच्या दिशेने भारताने सकारात्मक पाऊल उचलले आहे. तथापि, या यशाबरोबरच खेळाडूंचा दर्जा आणि उत्तेजक सेवनाच्या वाढत्या समस्यांवर गंभीर विचार करणे आवश्यक आहे. ग्लासगो स्पर्धेत वेटलिफ्टिंग आणि ज्युडोतील काही खेळाडूंना बाहेर बसावे लागले, आणि ॲथलेटिक्समधील खेळाडूंच्या संख्येतही कमी झाली. भारताने २०३६ मध्ये ऑलिम्पिक स्पर्धा आयोजित करण्याचे स्वप्न पाहिले आहे, परंतु यशाच्या मागे लागून खेळाडूंनी अमली पदार्थांचा आधार घेतल्यास देशाचे नुकसान होईल. ऑलिम्पिकमध्ये नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी केली जाते, आणि संबंधित देशाची क्रीडा क्षेत्रातील कामगिरी महत्त्वाची असते. भारताने अनेक जागतिक स्पर्धांमध्ये पदकांची संख्या कमी प्रमाणात मिळवली आहे, आणि हे दुर्दैव आहे.