China's Renaming Attempts:भारताने अरुणाचल प्रदेशातील २७ ठिकाणांना अधिकृत मान्यता दिली

चीनच्या अरुणाचल प्रदेशातील ठिकाणांची नावे बदलण्याच्या प्रयत्नांना भारताने ठोस उत्तर दिले आहे. केंद्र सरकारने शुक्रवारी अरुणाचल प्रदेशातील २७ महत्त्वाच्या ठिकाणांना आणि भौगोलिक वैशिष्ट्यांना सर्वे ऑफ इंडियाच्या अधिकृत नकाशावर स्थान दिले आहे. या निर्णयामुळे या ठिकाणांची अचूक ओळख सुनिश्चित होईल आणि नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढेल. गृह मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, या ठिकाणांचा समावेश राज्य सरकारच्या सल्ल्यानुसार करण्यात आला आहे. भारताचा हा निर्णय चीनच्या त्या प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचा आहे, ज्यात चीन अरुणाचल प्रदेशाला 'झांगनान' म्हणून संबोधतो आणि अनेक वेळा या राज्यातील ठिकाणांची नावे बदलण्याच्या यादी जाहीर केल्या आहेत. भारताने चीनच्या या कृतीचा सातत्याने निषेध केला आहे आणि स्पष्ट केले आहे की, या ठिकाणांची नावे बदलल्याने अरुणाचल प्रदेशाच्या सार्वभौमत्वावर काहीही परिणाम होत नाही. अधिकृत नकाशावर नोंदवण्यात आलेल्या ठिकाणांमध्ये लोंगजूचा समावेश आहे, जो प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेच्या जवळ आहे. १९५९ मध्ये चिनी सैन्याच्या घुसखोरीनंतर भारत-चीन सीमेवरील तणावाचे हे सुरुवातीचे केंद्र ठरले होते. अप्पर सुबनसिरी जिल्ह्यातील माजा गावाचाही या यादीत समावेश करण्यात आला आहे. याशिवाय, ज़ोजि ला, रिझा ला आणि पुकुर ला यांसारख्या उंचावरील खिंडींचा समावेश आहे. १९६२ च्या भारत-चीन युद्धातील सुरुवातीच्या लढाईंपैकी एक लढाई जिथे झाली होती, त्या थाग ला या ठिकाणालाही अधिकृत नकाशावर औपचारिकपणे चिन्हांकित करण्यात आले आहे. तवांगकडे जाणाऱ्या मार्गावरील जसवंत गढ या ठिकाणाचाही नकाशावर समावेश करण्यात आला आहे. येथे १९६२ च्या युद्धातील शौर्यगाथेसाठी प्रसिद्ध असलेल्या जवान जसवंत सिंह रावत यांचे स्मारक आहे. तसेच १९६२ च्या युद्धातील शहीद त्रिलोक सिंह थापा यांच्या स्मरणार्थ उभारण्यात आलेल्या शेर-ए-थापा मेमोरियलचाही यादीत समावेश आहे. चांगलांग जिल्ह्यातील जयरामपूर हे पूर्व अरुणाचल प्रदेश तसेच म्यानमार सीमेकडे सुरक्षा दलांच्या हालचालींसाठी महत्त्वाचे लॉजिस्टिक केंद्र आहे. या ठिकाणाचाही अधिकृत नकाशावर समावेश करण्यात आला आहे. चीनने २०१७ मध्ये अरुणाचल प्रदेशातील सहा ठिकाणांची नावे बदलण्याची पहिली यादी जाहीर केली होती. त्यानंतर २०२१ मध्ये १५ ठिकाणांची आणि २०२३ मध्ये आणखी ११ ठिकाणांची नावे जाहीर करण्यात आली. भारताने प्रत्येक वेळी चीनच्या या दाव्यांना फेटाळून लावत अरुणाचल प्रदेश हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचे स्पष्ट केले आहे. चीनने घेतलेल्या प्रशासकीय किंवा नकाशाविषयक उपाययोजनांचा भारताच्या कायदेशीर व प्रादेशिक भूमिकेवर कोणताही परिणाम होत नाही.