National Handloom Day: अहिल्याबाई होळकरांच्या स्मृती जपणारी माहेश्वरी साडी, हातमागाची वैभवशाली परंपरा

महेश्वर, मध्यप्रदेशातील एक ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक दृष्ट्या महत्त्वाचा ठिकाण आहे. येथे अहिल्याबाई होळकरांचा वाडा, नर्मदा नदीचा भव्य घाट आणि विणकरांचे कार्य यामुळे या ठिकाणाची खासियत वाढते. घाटावर विणकरांच्या हाताने तयार होणाऱ्या माहेश्वरी साड्यांचे सौंदर्य देखील अद्वितीय आहे. या साड्या तयार करण्यासाठी विशेष दालनं तयार करण्यात आलेली आहेत, जिथे विणकामाचे काम सतत चालू असते. माहेश्वरी साडी ही महेश्वरची ओळख बनली आहे. अठराव्या शतकात अहिल्याबाई होळकरांनी सूरत आणि मांडू येथील विणकरांना येथे बोलावून हातमाग उद्योग सुरू केला, ज्यामुळे अनेक लोकांना रोजगार मिळाला. आजही या परंपरेचा वारसा जपला जात आहे. ७ ऑगस्ट हा दिवस राष्ट्रीय हातमाग दिवस म्हणून साजरा केला जातो, ज्यामुळे या उद्योगाची महत्त्वता अधोरेखित होते.

माहेश्वरी साड्यांचे तीन प्रमुख प्रकार आहेत. पहिला प्रकार म्हणजे माहेश्वरी कॉटन, जो इतर प्रकारांच्या तुलनेत अधिक स्वस्त आहे. या साडीचे सूत मऊ असल्याने ती उन्हाळ्यात वापरण्यासाठी आदर्श मानली जाते. तिची किंमत साधारण १,००० ते १,५०० रुपयांपर्यंत असते. दुसरा प्रकार आहे माहेश्वरी सिल्क कॉटन, जो रेशमाची चमक आणि सुती कपड्यातील मऊपणा यांचा संगम आहे. ही साडी सर्वात लोकप्रिय आहे आणि तिची किंमत ३,००० ते ५,००० रुपयांपर्यंत असते. तिसरा प्रकार म्हणजे माहेश्वरी प्युअर सिल्क, जो विशेषतः लग्नसमारंभांसाठी खरेदी केला जातो. या साडीवरची आकर्षक बुटी आणि काठांचे सौंदर्य तिला इतर साड्यांपेक्षा वेगळा लूक देते.